Zamanlar
YDS zamanlar ve zaman uyumu tablosu
Zaman sorularında seçenekleri hızla eleyebilmek için iki şeye bakılır: cümledeki zaman ifadesi (since, by 1900, over the past decade) ve iki tarafın zaman uyumu. Aşağıda temel kurallar, ipuçları ve geçmişe dair modal'lar örnek cümle ve çevirileriyle yer alıyor.
- 12 kural ve ipucu
- Past modals
- Ücretsiz PDF
PDF · 3 sayfa · 124 KB · Ücretsiz, üyelik gerekmez · Güncellendi:
Bu tabloda neler var?
- 3 bölümde 12 madde: zaman uyumu: temel kurallar; cümledeki zaman ipuçları; geçmişe dair modal'lar (modal + have v3).
- Tablolar bu sayfada açıktır; PDF aynı içeriği taşır.
Tablodaki kalıp ve kelimelerin ÖSYM sınavlarında çıktığı ya da ne sıklıkta çıktığı iddia edilmez. Örnek cümleler YDS Matik için yazılmıştır; çıkmış sorulardan alınmamıştır.
Zaman uyumu: temel kurallar (4)
| Yapı / ipucu | Kural | Örnek cümle | Çevirisi | Dikkat |
|---|---|---|---|---|
| Present ↔ Present / Future | Ana cümle present ya da future ise zaman bağlaçlı yan cümle present olur. | As soon as the satellite enters the upper atmosphere, ground stations receive its data. | Uydu atmosferin üst katmanına girer girmez yer istasyonları verilerini alır. | Zaman bağlaçlı yan cümleye will gelmez: when it arrives, when it will arrive değil. |
| Past ↔ Past | Ana cümle past ise yan cümle de past grubundan olur (V2, was/were V-ing, had V3). | Before the printing press was invented, monks had copied manuscripts by hand. | Matbaa icat edilmeden önce keşişler el yazmalarını elle kopyalardı. | Bir taraf geçmişteyse diğer tarafta present perfect ya da will içeren seçenek genellikle elenir. |
| since + V2, present perfect | Since geçmişteki başlangıç anını verir; ana cümle present perfect olur. | Since antibiotics were introduced in the 1940s, child mortality rates have fallen sharply. | Antibiyotikler 1940'larda kullanılmaya başlandığından beri çocuk ölüm oranları büyük ölçüde düştü. | Since + V2 kısmı başlangıç anıdır; ana cümleye V2 gelmez. |
| by the time + V2 / V1 | By the time + past → ana cümle had V3. By the time + present → ana cümle will have V3. | By the time the firefighters arrived, the fire had destroyed the warehouse. | İtfaiye geldiğinde yangın depoyu çoktan yok etmişti. | Until ise eylemin o ana kadar sürdüğünü anlatır; bitmişliği vurgulamaz. |
Cümledeki zaman ipuçları (4)
| Yapı / ipucu | Kural | Örnek cümle | Çevirisi | Dikkat |
|---|---|---|---|---|
| by + geçmiş tarih | had V3 (past perfect) | By the end of the nineteenth century, steam technology had transformed shipping. | On dokuzuncu yüzyılın sonunda buhar teknolojisi denizciliği çoktan dönüştürmüştü. | In 1900 derse V2; by 1900 derse 'o tarihe kadar' anlamıyla had V3 aranır. |
| by + gelecek tarih | will have V3 (future perfect) | By 2050, electric vehicles will have replaced most petrol cars in large cities. | 2050'ye kadar büyük kentlerde benzinli araçların çoğunun yerini elektrikli araçlar almış olacak. | Gelecekteki bir tarihe kadar tamamlanmış olacak işi anlatır. |
| over / in / for the past / last + süre | have/has V3 ya da have/has been V-ing | Over the past three decades, global temperatures have risen at an unprecedented rate. | Son otuz yılda küresel sıcaklıklar eşi görülmemiş bir hızla arttı. | Geçmişten bugüne süren bir süreç anlatır; çoğunlukla V2 yerine present perfect gelir. |
| initially / originally ... now | İlk kısım V2, bugünü anlatan kısım V1 ya da present perfect | Initially, scientists considered the particles harmless; however, recent evidence shows they can damage cells. | Başlangıçta bilim insanları bu parçacıkları zararsız sanıyordu; ancak yeni kanıtlar hücrelere zarar verebildiklerini gösteriyor. | Eski inanç geçmiş zamanla, bugünkü bilgi present ile verilir. |
Geçmişe dair modal'lar (modal + have V3) (4)
| Yapı / ipucu | Kural | Örnek cümle | Çevirisi | Dikkat |
|---|---|---|---|---|
| must have V3 | Güçlü çıkarım: yapmış olmalı | The walls were breached from the south; the invaders must have used the dry riverbed. | Surlar güneyden aşılmıştı; saldırganlar kurumuş nehir yatağını kullanmış olmalı. | Olumsuz çıkarım için can't have V3 ya da couldn't have V3 kullanılır; mustn't have V3 bu anlamda kullanılmaz. |
| may / might / could have V3 | Olasılık: yapmış olabilir | No trace of the team was found on the main trail; they may have taken a different route. | Ekibin ana patikada hiçbir izi bulunamadı; farklı bir yol izlemiş olabilirler. | Kesinlik bildirmez; must have'den zayıftır. |
| should have / ought to have V3 | Eleştiri: yapmalıydı ama yapmadı | The authorities should have evacuated the valley before the flood. | Yetkililer vadiyi selden önce boşaltmalıydı. | Olumsuzu shouldn't have V3: yapmamalıydı ama yaptı. |
| could have V3 | Kaçırılmış fırsat: yapabilirdi ama yapmadı | The diplomat could have negotiated a truce, but he chose to wait. | Diplomat ateşkes için görüşebilirdi ama beklemeyi seçti. | Olasılık anlamındaki could have ile karışmasın: hangisi olduğunu cümlenin devamı gösterir. |
PDF · 3 sayfa · 124 KB. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Kurallar her cümlede geçerli mi?
Zaman uyumu kuralları, özellikle zaman bağlaçlı cümlelerde (when, before, after, until, as soon as) seçenek elemek için güçlü bir araçtır; ama her cümle için mutlak değildir. Bugün hâlâ doğru olan bir bilgi geçmiş zamanlı bir cümlenin içinde present kalabilir. Seçeneği eledikten sonra cümleyi anlamıyla birlikte bir kez daha oku.
Sık sorulanlar
By the time'dan sonra hangi zaman gelir?
By the time + past (V2) ise ana cümle genellikle had V3 olur; by the time + present (V1) ise ana cümle will have V3 olur.
Must have V3 ile should have V3 farkı nedir?
Must have V3 geçmişe dair güçlü bir çıkarımdır (yapmış olmalı). Should have V3 ise eleştiridir: yapılması gerekirdi ama yapılmadı.
PDF ücretsiz mi? Üye olmam gerekir mi?
PDF ücretsizdir; üyelik, e-posta adresi ya da giriş gerekmez. İndirme düğmesine basman yeterli.
Kaynaklar
Kelime, phrasal verb, kök-ek ve deyim listeleri YDS Matik uygulamasının içeriğinden; konu tabloları ve örnek cümleleri YDS Matik için ayrıca hazırlandı. Hiçbirinin ÖSYM sınavlarında çıktığı ya da ne sıklıkta çıktığı iddia edilmez; sınav kuralları için ÖSYM'nin güncel kılavuzlarına bak.
Diğer kaynaklar
- Bağlaçlar
YDS bağlaçlar ve geçiş sözcükleri tablosu
Zıtlık, sebep, sonuç, şart, ekleme ve amaç bağlaçları: yapı, örnek cümle, çeviri ve tuzaklar.Listeyi görPDF · 5 sayfa · 177 KB - Soru tipi taktikleri
YDS soru tipi taktikleri
On soru tipi için ne ölçtüğü, nasıl çözüldüğü ve sık yapılan hata: kısa bir özet.Listeyi görPDF · 2 sayfa · 85 KB
İlgili rehber yazıları
- Soru tipleri
YDS soru tipleri: 80 soruda seni neler bekliyor?
Kelime, gramer, cloze test, çeviri, okuma ve paragraf soruları: her tip ne ölçer ve nasıl çözülür. - Çalışma planı
YDS'ye nasıl çalışılır? Hafta hafta hazırlık planı
Hedefini belirle, 12 haftalık örnek planla kelime, gramer, okuma ve denemeyi dengele.